“Flow” คือสภาวะของการที่เราอินกับกิจกรรมตรงหน้าจนลืมเวลา

คนที่เสนอคอนเซ็ปต์ Flow มีนามว่า Mihaly Csikszentmihaly (อ่านว่า มีไฮ ชิกเซ็นมีไฮ) นักจิตวิทยาสัญชาติอเมริกัน-ฮังกาเรียน

ชิกเซ็นมีไฮบอกว่า Flow คือการมีสมาธิอยู่ในงาน ซึ่งงานนั้นจะต้องไม่ง่ายเกินไปและไม่ยากเกินไป

Flow จึงเปรียบเหมือนดินแดนมหัศจรรย์ที่หลายคนใฝ่ฝันจะได้ไปเยือน

แต่การเข้าสู่ Flow ก็อาจไม่ใช่เรื่องดีเสมอไป

เคยมีการทดลองให้นักเบสบอลซ้อมตีลูกกับเครื่องยิงลูกเบสบอล

การซ้อมแบบแรก เครื่องยิงถูกตั้งโปรแกรมให้ยิงลูกตรงสลับกับลูกโค้งด้วยแพทเทิร์นที่สม่ำเสมอ เช่นตรงสามครั้ง โค้งหนึ่งครั้ง

การซ้อมแบบที่สอง เครื่องยิงลูกถูกตั้งโปรแกรมให้ยิงแบบสุ่ม ตรงบ้าง โค้งบ้าง

นักเบสบอลบอกว่าการซ้อมแบบแรกนั้นเขาสนุกมาก รู้สึกว่าตัวเองตีได้ดี ได้เข้าสู่ Flow state ที่ทำให้เขาสนุกกับการซ้อมและมีความมั่นใจมากขึ้น

ส่วนการซ้อมแบบที่สองนั้น นักเบสบอลบอกว่าหงุดหงิดมากเพราะตีพลาดไปเยอะ

แต่สุดท้ายแล้ว โค้ชประเมินว่าการซ้อมแบบที่สองต่างหากที่ทำให้นักเบสบอลเก่งขึ้นได้เร็วกว่า

เพราะการเรียนรู้จะเกิดขึ้นตอนที่นักเรียนรู้สึกว่าไม่เก่ง (Learning almost always involves incompetence)

ดังนั้นการพาตัวเองไปสู่จุดที่เราต้อง struggle จึงเป็นเรื่องที่จำเป็น เพราะมันคือหนทางที่จะพาเราเลื่อนชั้นไปสู่ next level ได้

ดังนั้น ถ้าอยากเก่งขึ้น การเข้าสู่ Flow อาจเป็นอุปสรรคมากกว่าหนทางครับ

—–

ขอบคุณเนื้อหาบางส่วนจากหนังสือ The Practice by Seth Godin

เมล็ดสองเมล็ดฝังอยู่ในดินใกล้ๆ กัน

เมล็ดแรกบอกกับตัวเองว่า

“ฉันอยากโตเต็มแก่แล้ว! ฉันจะออกรากเพื่อดูดซึมสารอาหารต่างๆ ที่อยู่ใต้ดินนี้ แล้วฉันก็จะแตกหน่อทะลุดินขึ้นไป ฉันจะออกไปรับแสงสว่างจากดวงอาทิตย์ แล้วฉันก็จะออกดอกออกผลให้งดงามไปเลยล่ะ!”

แล้วเมล็ดแรกก็เติบโตไปตามครรลอง

เมล็ดที่สองบอกกับตัวเองว่า

“ฉันกลัว! ถ้าฉันออกรากไปที่ใต้ดินมืดๆ ก็ไม่รู้ว่าจะเจออะไรบ้าง ถ้าฉันพยายามทะลุดินขึ้นไปหน่อของฉันจะหักจะงอรึเปล่าก็ไม่รู้ แดดคงร้อนน่าดู แล้วถ้าฉันออกดอกแล้วมีเด็กมาเด็ดไปจะทำยังไง ฉันขอรอดูสถานการณ์ก่อนดีกว่า”

วันหนึ่งไก่เดินมาเขี่ยพื้นแถวนั้น เมล็ดที่สองเลยโดนไก่กิน

---

ดัดแปลงจากเนื้อหาในหนังสือ Chicken Soup for the Soul

1. โลกจะเปลี่ยนไปแค่ไหนแต่มนุษย์ก็ยังเหมือนเดิม
2. คนที่ยอมถูกเอาเปรียบอาจเป็นคนอ่อนแอ หรืออาจเป็นคนมีเมตตาก็ได้
3. อย่าห่วงว่าตัวเองจะโดนเอาเปรียบ (exploited) ห่วงว่าตัวเองจะหมดความหมายดีกว่า (irrelevance)
4. ถ้าวางใจให้ถูก ทุกอย่างเป็นคุณกับเราได้เสมอ
5. อย่าไปกลัว New Normal ให้กลัว Old Normal ที่จะกลับมาเพราะความเคยชินและมักง่าย
6. โควิดจะระบาดหรือไม่เราก็ควรล้างมือบ่อยๆ อยู่ดี
7. เมื่อโลกเปลี่ยนผันขนาดนี้ เราต้องหาวิธี pivot ตัวเอง
8. คนที่ยึดมั่นในความเป็นตัวของตัวเองอาจหมายความว่าเขาไม่ได้โตขึ้นเลย
9. ความเครียดของเรา 80% มาจากปัญหาแค่ 20% หรือน้อยกว่านั้น
10. จงเป็นคนใจเย็นที่ทำงานเร็ว
11. ทำใจให้ลหุตา ถ้าใจไม่เบา เรารับเรื่องหนักๆ ไม่ได้หรอก
12. เวลาดูคนเก่งอย่าดูแค่สิ่งที่เขาทำ ให้ดูสิ่งที่เขาไม่ทำด้วย
13. อ่านหนังสือทุกวัน อาสาทำงานยากๆ ไม่มีมีดด้ามไหนที่ลับแล้วไม่คม
14. ความสำเร็จล้วนเกิดจากความผิดพลาดที่ได้รับการปรับปรุงแล้ว
15. จัดวางความสัมพันธ์ของตัวเรากับสิ่งต่างๆ ให้ถูกต้อง ไม่ว่าจะเป็นงาน เงิน คน สิ่งของ หรือการออกกำลังกาย
16. เราไม่ได้หงุดหงิดเพราะลูกงอแง เราหงุดหงิดเพราะเราอยากให้ลูกไม่งอแง
17. ลูกจะอยู่กับเราถึงแค่ 10 ขวบเท่านั้น จากนั้นเขาก็ไปอยู่กับเพื่อนๆ แล้ว
18. สิ่งที่ดีที่สุดที่พ่อจะทำให้ลูกได้คือรักแม่ของเขาให้มากๆ
19. ฝึกรู้เนื้อรู้ตัวบ่อยๆ แล้วเราจะได้ใช้ประโยชน์จากมันในห้วงเวลาคับขัน
20. ปีใหม่ที่กำลังจะมา อย่าลืมถามตัวเองว่าอะไรคือยุทธศาสตร์ใหญ่ อะไรคือแผนการรายวัน และอะไรเป็นเพียงแค่ปฏิกิริยาต่อสถานการณ์
21. 2020 หนักขนาดนี้เราก็ยังผ่านมันมาได้ 2021 จะหนักขนาดไหนเราก็จะผ่านมันไปได้เช่นกัน ความสามารถในการปรับตัวของมนุษย์คือสิ่งมหัศจรรย์ที่สุดอย่างหนึ่ง

Jennifer Cohen เป็นนักเขียน bestseller ที่เคยได้รับการขนานนามจากเว็บ Greatist ว่าเป็น 1 ใน 100 บุคคลผู้ทรงอิทธิพลด้านสุขภาพและฟิตเนส

เจนเป็นชาวแคเนเดี้ยนวัย 40 กว่า สมัยวัยรุ่น เธอมีความใฝ่ฝันที่จะได้เป็น VJ ของช่อง MuchMusic ที่เปิดแต่มิวสิควีดีโอ อารมณ์เดียวกับช่อง MTV ของอเมริกา

เธอรู้ว่าการจะได้เป็น VJ นั้นไม่ง่าย เพราะมีการแข่งขันสูงมาก เธอต้องส่งวีดีโอ demo ของเธอเข้าไปก่อน และถ้าเข้าตากรรมการก็ต้องไปสัมภาษณ์และถ้าผ่านถึงจะมีโอกาสทำออดิชั่น (audition)

ด่านแรกก็คือจะทำยังไงถึงจะสร้างเดโม่ที่กรรมการสนใจได้ ช่วงนั้นหนัง Speed ของ Keanu Reeves กำลังดังเป็นพลุแตก และด้วยความบังเอิญ หลังหมดงานโปรโมตหนัง Speed คีอานู รีฟส์ พระเอกของเรื่อง ก็ตัดสินใจรับเล่นละครเวทีเรื่อง Hamlet ในเมือง Winnipeg ที่เธออาศัยอยู่

เจนเลยได้ไอเดียว่า ถ้าเธอสามารถทำคลิปสัมภาษณ์คีอานู รีฟส์ได้ กรรมการของ MuchMusic จะต้องสนใจเธออย่างแน่นอน

เจนจึงไปดักรออยู่ที่ด้านหลังโรงละครที่คีอานูแสดง ท่ามกลางอากาศหนาวติดลบ รออยู่นานหลายชั่วโมงจนแม้แต่เพื่อนที่มากับเธอก็ยอมแพ้ขอกลับบ้านไปก่อน

แล้วฟ้าฝน (หิมะ?) ก็เป็นใจ คีอานูเดินออกมาจากด้านหลังโรงละครจริงๆ เจนรวบรวมความกล้าเดินเข้าไปหา สะกิดไหล่ของคีอานู แล้วบอกว่า

“You’re gonna be my ticket to my dream job!”

คุณคือใบเบิกทางสำหรับงานในฝันของฉัน!

คีอานูได้ยินแล้วก็เหวอเป็นธรรมดา และพยายามจะบ่ายเบี่ยงโดยบอกว่าแค่ลายเซ็นพอมั้ย (สมัยนั้นเวลาเจอดาราคนจะขอลายเซ็น)

เจนตอบว่าจะเอาลายเซ็นไปทำไม มันไม่ได้ช่วยให้เธอเข้าใกล้ความฝันเลยสักนิด

หลังจากคีอานูเห็นแล้วว่ายังไงเจนก็กัดไม่ปล่อย เลยบอกเจนไปว่า งั้นขอเบอร์โทรศัพท์ไว้แล้วกัน มีเวลาแล้วจะโทรหา

เจนเลยเขียนเบอร์โทรบ้านของตัวเองยื่นให้คีอานูรีฟส์ (สมัยนั้นคือยุค 90’s โทรศัพท์มือถือยังไม่เป็นที่แพร่หลาย)

เจนเล่าเหตุการณ์นี้ให้เพื่อนฟัง เพื่อนๆ ก็บอกเจนให้ทำใจไว้เลย ดาราดังระดับนี้เค้าไม่โทรหาแกหรอก

หนึ่งวันผ่านไป ไม่มีใครโทรมา

สองวันผ่านไป ก็ยังไม่มีใครโทรมา จนเพื่อนๆ เริ่มล้อ

สามวันผ่านไป เจนกลับมาถึงบ้าน แม่บอกว่าให้ไปฟังเสียงเครื่องฝากข้อความดู

“สวัสดีครับ ขอสายเจนนิเฟอร์ครับ”

“นั่นใครน่ะ?” แม่ถามกลับ

“ผมคีอานูครับ เจนนิเฟอร์อยู่มั้ยครับ”

“เธอยังอยู่โรงเรียนอยู่เลย ไว้โทรมาใหม่นะ”

แล้วแม่ก็วางหู

เจนนิเฟอร์ตกใจมาก โชคดีที่ในเครื่องมีอีกหนึ่งข้อความ

“สวัสดีเจนนิเฟอร์ ผมคีอานูนะ วันก่อนเห็นคุณบอกว่าอยากให้ผมช่วยเรื่องอะไรบางอย่าง ยังไงก็โทรกลับมาแล้วกัน นี่เบอร์ผม xxx-xxxx”

แน่นอนว่าเจนนิเฟอร์กรี๊ดลั่นบ้าน พอสงบสติอารมณ์ได้เธอก็โทรไปหาคีอานูและเล่าให้ฟังอย่างช้าๆ ชัดๆ ว่าแผนการของเธอคืออะไร

อีกสองวันถัดมา คีอานูก็มานั่งให้สัมภาษณ์ที่บ้านของเจน โดยมีเพื่อนๆ ของเจนมาช่วยถ่ายวีดีโอด้วยกล้อง camcorder อีกคนช่วยถือไมค์บูมที่ไปตีหน้าคีอานูอยู่หลายหน

แล้วเจนก็ได้เดโม่เทปที่ไม่เหมือนใคร ได้สัมภาษณ์กับ MuchMusic และได้ทำ audition ตามแผนที่เธอวางไว้

แต่สุดท้ายเธอไม่ได้รับเลือกให้เป็น VJ ของช่องนี้

แต่นั่นไม่ใช่ประเด็น เพราะเหตุการณ์คราวนั้นสอนให้เจนรู้ว่า ถ้าอยากได้สิ่งใด คุณต้องกล้าขอสิ่งนั้น – You’ve got to ask for what you really want. It’s the squeaky wheel that gets the grease – จะมีก็แต่ล้อที่ส่งเสียงอ๊อดแอ๊ดเท่านั้นที่จะได้หยอดน้ำยาหล่อลื่น

คนที่มีความกล้าจะประสบความสำเร็จมากกว่าคนฉลาด เพราะคนฉลาดมักจะคิดถึงข้อเสียต่างๆ ที่จะเกิดขึ้นหากความพยายามของเขาไม่สำเร็จ แต่คนกล้าจะคิดถึงเรื่องดีๆ ที่จะเกิดหากความพยายามของเขาสำเร็จ

“Smart people think of all the negative things that will happen when things go wrong, but bold people think of all the good things that will happen when things go right”
-Jen Cohen

ถ้าคุณต้องการสิ่งใดมากๆ ขอให้ลองทำสิ่งนั้นซัก 10 ครั้ง และการันตีได้เลยว่ายังไงก็ต้องประสบความสำเร็จซักครั้ง โดยคุณอาจจะได้สิ่งที่คุณต้องการ หรือคุณอาจจะไม่ได้สิ่งที่คุณต้องการแต่กลับได้อย่างอื่นที่คุณไม่เคยคิดถึงด้วยซ้ำ

และนี่คือที่มาของกฎ 10% – The 10% target

ถ้าตั้งเป้าไว้ว่า ทำสิบเอาแค่หนึ่ง มันจะทำให้เรายินดีที่จะล้มเหลว 10 ครั้งเพื่อให้สำเร็จแค่ครั้งเดียว

แล้วเราจะกล้าลองมากขึ้น กล้าล้มมากขึ้น และมีโอกาสสำเร็จมากขึ้นครับ

---

ขอบคุณข้อมูลจาก Youtube: The Secret to Getting Anything You Want in Life given by Jennifer Cohen | Jen Cohen | TEDxBuckhead

หนึ่งในทักษะที่กำลังจะหายไป คือการทนอยู่กับความน่าเบื่อ

ถ้าใครอายุเกิน 30 ลองนึกกลับไปสมัยที่ยังไม่มีโทรศัพท์มือถือและอินเทอร์เน็ต

ถ้าเรานัดเจอเพื่อน แล้วเพื่อนยังไม่มา สิ่งเดียวที่ทำได้คือรอตรงจุดที่นัดหมายกันไว้ ไปไหนก็ไม่ได้ ต้องรออย่างเบื่อๆ

เวลาขึ้นลิฟต์ เราทำอะไรไม่ได้นอกจากพยายามไม่สบตาใครแล้วยืนนิ่งๆ เบื่อๆ จนกว่าจะถึงชั้นจุดหมาย

เวลาดูละครหลังข่าว เรื่องราวกำลังเข้าด้ายเข้าเข็มก็ตัดเข้าโฆษณา 3 นาที เราทำอะไรไม่ได้นอกจากทนดูโฆษณา

สมัยนี้เราไม่มีโมเมนต์เบื่อๆ นั้นแล้ว พอจะเบื่อเมื่อไหร่ก็หยิบมือถือขึ้นมาไถ โฆษณาเมื่อไหร่เราก็กดข้ามได้แทบจะทันที

ภูมิคุ้มกันความเบื่อของเราจึงค่อยๆ ลดน้อยถอยลง ยังไม่ต้องนับเด็กรุ่นใหม่ที่โตมาพร้อมกับเทคโนโลยีที่ไม่เคยเปิดโอกาสให้เขาสร้างภูมิคุ้มกันความเบื่อเลย

แต่กับชีวิตนอกจอ เราไม่สามารถเจอความสนุกได้ตลอดเวลา

90% ของงานนั้นน่าเบื่อ ต่อให้เป็นงานที่เรารักก็เถอะ ถ้าลองสังเกตดูจริงๆ จะเห็นว่าความฟินมันเกิดขึ้นไม่เกิน 10% ของเวลาที่ทำงานหรอก

ใครที่วิ่งฮาล์ฟหรือฟูลมาราธอนก็จะรู้ว่าการซ้อมวิ่งนั้นน่าเบื่อมาก บางสัปดาห์วิ่งวนรอบหมู่บ้านเห็นวิวเดิมๆ เป็นร้อยรอบ

ใครที่หัดภาวนาก็ต้องเคยรู้สึกว่าการภาวนานั้นน่าเบื่อ ใจมันเลยไม่เคยตั้งมั่น หลงไปคิดแต่เรื่องเพลินๆ อยู่ตลอด

แต่คนที่จะสร้างผลงานได้ดี คนที่จะวิ่งจบมาราธอน คนที่จะมีสติรู้เนื้อรู้ตัวเป็นอย่างดีนั้นล้วนแล้วแต่ต้องเดินข้ามทะเลทรายแห่งความน่าเบื่อมาแล้วทั้งนั้น

มองไปทางไหนก็เห็นแต่ทราย นานๆ ทีถึงจะมีโอเอซิสให้ชุ่มฉ่ำใจ หยุดดื่มน้ำซักนิดก็ต้องเดินลุยทรายกันต่อ

แต่คนที่พร้อมเดินทางแบบนี้เท่านั้นที่จะมีโอกาสเจอขุมทรัพย์

ลองเปิดโอกาสให้ตัวเองได้เบื่อบ้าง เวลารอลิฟต์ลองรอแบบเบื่อๆ เวลาขึ้น BTS ลองยืนโหนราวเฉยๆ เวลาเปิดทีวีเจอเรื่องที่ไม่สนใจก็ลองทนดูมันไป

เพราะนอกจากจะช่วยสร้างภูมิคุ้มกันแล้ว ในความเบื่อนั้นมันยังมีความว่างซ่อนอยู่ และเมื่อมีความว่างก็ย่อมมีพื้นที่สำหรับให้ความคิดใหม่ๆ “ผุด” ขึ้นมาได้

มาขัดเกลาตัวเองด้วยการเดินข้ามทะเลทรายแห่งความน่าเบื่อดูครับ

---

ขอบคุณประกายความคิดจาก Youtube: Yuval Harari: ON How To Set Expectations | ON Purpose Podcast Ep.16