ในยามที่เราไม่เร่งรีบ

A lot of stuff gets done that is not in a hurry.
– David Allen

เหมือนตลกร้าย ที่เวลาเรายิ่งรีบมากเท่าไหร่ โอกาสที่เราจะทำสิ่งนั้นให้ “เสร็จและดี” ยิ่งน้อยลงเท่านั้น

ผมลองย้อนกลับไปดูชีวิตตัวเองก็คิดได้ว่า ในบรรดาผลงานที่ผมภูมิใจและสร้าง impact ได้ยาวนานล้วนแต่เป็นเรื่องที่ผมทำโดยไม่เร่งรีบทั้งนั้น

ไม่ว่าจะเป็นเพลง “มหาลัยชีวิต” ที่ผมแต่งให้ Asian U เมื่อเกือบ 20 ปีที่แล้ว แต่ตอนนี้รุ่นน้องก็ยังร้องกันได้อยู๋

หรือจะเป็นงานมินิมาราธอนที่ผมเริ่มทำให้ Thomson Reuters เมื่อ 7 ปีที่แล้วและจัดเป็นประจำมาทุกปี

หรือจะเป็นบทความการจัดบ้านแบบ KonMari ที่แม้จะเขียนมาเกือบ 2 ปีแล้วก็ยังมีคนเข้ามาอ่านอยู่เรื่อยๆ

แต่ถ้าให้ลองนึกถึงงานที่ทำด้วยความเร่งรีบที่มันยังอยู่ยั้งยืนยงจนถึงวันนี้ ผมกลับนึกไม่ออกเลย

นั่นหมายความว่า ถ้าอยากสร้างอะไรที่มีคุณค่ายาวนาน ก็อย่าไปเร่งรัด

และอีกนัยหนึ่ง ถ้าชีวิตเราตอนนี้เร่งรีบจะเป็นจะตายกับสิ่งใด แท้จริงแล้วมันอาจไม่ได้สำคัญขนาดนั้นหรอก

---

facebook.com/anontawongblog
anontawong.com/archives

ลองถามว่า “อะไรที่ทำแล้วน่าสนุก” ดู

“The question you should be asking isn’t, “What do I want?” or “What are my goals?” but “What would excite me?”
– Tim Ferriss

เพราะบางทีเป้าหมายที่เราชอบตั้งกันนั้น จริงๆ แล้วก็ไม่ใช่เป้าหมายที่เราอยากทำหรอก

แต่พอดีเห็นชาวบ้านเค้าทำกัน ก็เลยคิดว่าควรทำบ้างเท่านั้นเอง

จะมีรายได้เท่านั้นเท่านี้ จะลดน้ำหนักเท่านั้นเท่านี้ จะไปวิ่งรายการนั้นรายการนี้ อาจเป็นเพียงเป้าหมายที่สื่อต่างๆ ยัดใส่หัวเราโดยไม่รู้ตัวก็ได้

แต่สิ่งที่จะทำให้เราตื่นเต้นนั้น เป็นเรื่องที่แท้จริงกว่า เพราะแต่ละคนมีความชอบและความถนัดไม่เหมือนกัน เรื่องบางเรื่องที่เพื่อนเราหลงใหล อาจไม่ทำให้เรารู้สึกอะไรซักนิดเลยก็ได้

เวลาผมเลือกจะทำงานไหน หนึ่งในมาตรวัดของผมก็คือ “แค่คิดก็สนุกแล้ว” รึเปล่า ส่วนเรื่องผลตอบแทนนั้นก็สำคัญ แต่มาทีหลัง

คุณนิ้วกลมเคยมาพูดไว้ว่า “ความคันคือความจริง” คือถ้าเรารู้สึกคันไม้คันมืออยากทำอะไรบางอย่าง ให้ลงมือทำเถอะ เพราะนั่นคือความจริง

เหมือนที่ผมเคยเขียนไว้ว่า ถ้าไม่รู้ว่า passion ของเราคืออะไร ให้ follow your curiosity แทน

การ follow your curiosity คือการทำตามความคัน(ไม้คันมือ) คือการมองชีวิตให้เป็นเรื่องสนุก ไม่ใช่การไปให้ถึงเป้าหมาย

เพราะจะมีอะไรน่าเศร้าไปกว่าการบรรลุเป้าหมายที่เราไม่เคยสนุกกับมันเลย?

ดีกว่าคำตอบที่ห้ามตั้งคำถาม

“I would rather have questions that can’t be answered than answers that can’t be questioned.”
-Dr. Richard Feynman

ผมเชื่อตลอดมาว่าคำถามสำคัญกว่าคำตอบ

เพราะคำถามที่ดีย่อมนำไปสู่คำตอบที่ดี และแม้บางครั้งจะยังหาคำตอบไม่ได้ แต่การตั้งคำถามที่ดีกับตัวเองอยู่เสมอจะทำให้เราไม่หลงลืมว่าเรามาอยู่ตรงนี้เพื่ออะไร

ส่วนคำตอบที่ดีนั้น ต้องดูอีกทีว่าดีในสายตาของใคร

เมื่อวานนี้ผมโพสต์เรื่องลิเกการศึกษา คุณผู้อ่านชื่อคุณ Kusoom มาให้ความเห็นไว้ว่า

“คนไทยให้ความสำคัญกับปริญญามากเกินไป มากจนบางครั้งคนได้ปริญญากลับมีความรู้ต่ำเตี้ยกว่าคนไม่ได้รับการศึกษาในระบบเสียอีก และบางครั้งคนที่อยากได้ปริญญากลับไม่ใช่เจ้าตัว แต่กลับเป็นพ่อหรือแม่เสียเอง มีเพื่อนหลายคนที่ต้องชอกช้ำกับการเป็นหมอ ผู้พิพากษา นักบัญชีทั้งที่ตัวตนไม่ชอบด้านนั้นเลยแต่ต้องเรียนเพราะพ่อแม่อยาก!”

พ่อแม่บางคนใช้ลูกเพื่อบรรลุความฝันของตัวเอง

ซึ่งผมว่าไม่แฟร์เท่าไหร่

เด็กที่เกิดมาในครอบครัวที่ “มีคำตอบที่ห้ามตั้งคำถาม” เต็มไปหมด น่าจะมีวัยเด็กที่ไม่ค่อยมีความสุขเท่าไหร่

โชคดีที่พ่อแม่ผมไม่เคยกะเกณฑ์อะไรเลย อยากจะเรียนอะไรก็เรียน อยากจะทำอะไรก็ทำ สำเร็จบ้าง ล้มเหลวบ้าง แต่ถามว่าตอนนี้พอใจกับชีวิตก็ต้องบอกว่าพอใจมาก

ในหัวผมยังมีคำถามอีกมากมายที่เห็นคำตอบเพียงลางๆ

แต่ไอ้ความไม่ชัดเจนนี่แหละที่ทำให้ชีวิตสนุกและน่าสนใจ คุณว่ามั้ย?

“Judge each day not by the harvest you reap but by the seeds you plant.”
“อย่าตัดสินแต่ละวันว่าวันนี้เราได้เก็บเกี่ยวอะไรบ้าง แต่ให้ดูว่าเราได้ปลูกเมล็ดพันธุ์อะไรบ้างดีกว่า”

-Anonymous

มีคำกล่าวที่ว่า การกระทำเป็นเรื่องของมนุษย์ ส่วนความสำเร็จเป็นเรื่องของฟ้าดิน

และบางวันฟ้าดินก็ไม่เป็นใจ

ถ้าเราเอาความสุขหรือความสำเร็จไปแขวนอยู่กับผลลัพธ์ เราอาจจะผิดหวังได้บ่อยครั้ง เพราะมันเป็นสิ่งที่เราควบคุมไม่ได้

สิ่งเดียวที่เราควบคุมได้ คือการกระทำของเราเอง

ถ้าเรารู้ตัวว่าวันนี้เราได้ปลูกเมล็ดไปแล้ว 100 เมล็ด แม้วันนี้จะเก็บเกี่ยวอะไรไม่ได้เลยก็ไม่ใช่ปัญหา

เพราะพรุ่งนี้ตื่นขึ้นมา เราก็จะปลูกอีก 100 เมล็ด

วันมะรืนอีก 100 เมล็ด

และวันต่อๆ ไปทุกๆ วัน อีกวันละ 100 เมล็ด

ต่อให้ฟ้าดินจะใจแข็งแค่ไหน ซักวันก็ต้องใจอ่อน และเมล็ดพันธุ์นั้นย่อมเติบโต แตกหน่อ และออกดอกออกผลตามธรรมชาติของมัน

และแม้ว่าเมล็ดพันธุ์บางชนิดจะใช้เวลานานก็ไม่เป็นไร เพราะเราไม่ได้ปลูกไว้กินเองคนเดียว แต่ปลูกเผื่อคนที่มาทีหลังด้วย

เพราะผลไม้ที่เรากำลังลิ้มรสในวันนี้ (ไม่ว่าจะหวานหรือจะขมก็ตาม) ก็ล้วนมาจากเมล็ดที่คนรุ่นก่อนปลูกเอาไว้ทั้งนั้น

จนกระทั่งโดนซัดปากไปซักทีนึงนั่นแหละ

“Everybody has a plan until they get punched in the mouth.”
– Mike Tyson

อ่านประโยคนี้ของไมค์ ไทสัน แชมป์โลกเฮฟวี่เวท 3 สถาบันแล้วเห็นภาพชัดดีชะมัด

ภาพของคนที่เชียร์มวยอยู่ข้างเวที

เขาจะเอียงซ้ายทีขวาที ออกเสียง เอิ้ว เอิ้ว เอิ้ว หรือไม่ก็ตะโกนให้คำแนะนำว่า ออกขวาสิ คลุกวงในสิ ฯลฯ แล้วก็ทำหน้าไม่สบอารมณ์เมื่อนักชกชกไม่ได้ดั่งใจ

ครับ เวลาที่เราอยู่ข้างเวที เรารู้ดีไปหมดเสมอว่าคนบนเวทีควรทำอะไรบ้าง

แต่ต่อให้เชียร์เก่งแค่ไหนก็ไม่ได้เป็นแชมป์โลกนะครับ

ต้องขึ้นชกเองเท่านั้นถึงจะมีโอกาสได้รางวัลติดมือมาบ้าง

และต่อให้เตรียมตัวมาดีแค่ไหน พอขึ้นเวทีแล้วโดนซัดเข้าซักทีนึง ทุกๆ อย่างที่คุณเตรียมไว้อาจจะอันตรธานหายไปหมด

สิ่งที่จะกำหนดชีวิตเราจึงไม่ใช่สิ่งที่เรารู้ตอนอยู่ข้างสังเวียน แต่เป็นสิ่งที่เราทำตอนเราอยู่บนเวทีและเพิ่งโดนซัดไปกองกับพื้นต่างหาก

ผมได้ข้อคิดสองอย่างจากคำพูดของไมค์ ไทสัน

หนึ่ง ถ้าเราไม่ได้ขึ้นชก อย่าริอ่านไปตัดสินคนอื่น

สอง คืออบรมจิตใจให้ดี เวลาโดนชีวิตซัดเข้าหนักๆ จะได้ไม่สติแตกง่ายๆ ครับ