การผจญภัยคือการมองความไม่สะดวกในแง่ดี
ความไม่สะดวกคือการมองการผจญภัยในแง่ร้าย
– จี เค เชสเตอร์ตัน

เราทุกคนล้วนมีอะไรให้หงุดหงิดกับเรื่องที่ไม่เป็นดั่งใจ

รถติด
ลูกงอแง
แฟนใช้อารมณ์
หัวหน้าสั่งงานแบบไร้สติ
คนขายก๋วยเตี๋ยวลวกเส้นผิด

แต่ถ้าเรามองเรื่องที่ไม่ได้ดั่งใจเหล่านี้เป็นเหมือนเกมให้เราผ่านด่าน ชีวิตก็จะไม่เครียดเกินไปนัก

รถติด ก็เป็นโอกาสอันดีที่ได้คุยกับแฟนเรื่องไปเที่ยว ส่วนถ้าตัวคนเดียว ก็อาจจะเป็นสัญญาณอันดีให้เราตื่นเช้าขึ้นหรือหาเส้นทางใหม่

ลูกงอแง ก็เป็นโอกาสให้เราฝึกปรือวิชาความเป็นพ่อเป็นแม่ ว่าเราจะหลอกล่อลูกยังไงให้ลูกฟังเรามากขึ้น

แฟนใช้อารมณ์ ก็ถือเป็นการฝึกเอาตัวรอดในสถานการณ์ฉุกเฉิน เพื่อหาหนทางที่จะช่วยให้แฟนอารมณ์ดีขึ้นโดยเสียเลือดเสียเนื้อน้อยที่สุด

หัวหน้าสั่งงานแบบไร้สติ ก็เป็นโอกาสอันดีที่เราจะเป็นคน assertive ยิ่งขึ้น กล้าที่จะลอง say no กับหัวหน้า ในขณะเดียวกันก็คิดทางออกให้เค้าด้วย

คนขายก๋วยเตี๋ยวลวกเส้นผิด ก็ลองกินเส้นนั้นดู ไม่แน่หรอกเราอาจจะเปลี่ยนใจมาชอบเส้นนี้เลยก็ได้

ประเด็นก็คือ เราหงุดหงิดเพราะใจเราเรียกร้องให้โลกหมุนไปในแบบที่เราคิด ทั้งๆ ที่เราก็รู้ดีอยู่แล้วว่าโลกก็หมุนไปในแบบของมัน แต่เผอิญ “ใจ” เรายังไม่ฉลาดพอที่จะเข้าใจความจริงนี้เหมือนที่ “สมอง” ของเราเข้าใจ

เราสามารถ “บิด” “ความไม่สะดวก” ทุกชนิดให้กลายเป็นเกมที่ช่วยให้เรา “อัพเลเวล” ได้ทั้งนั้น

แน่นอน มันไม่ง่าย

แต่มันก็มีประโยชน์กว่าแอบบ่นหรือก่นด่าจริงมั้ย?

เมื่อวันศุกร์ที่ 19 ธันวาคมปีที่แล้ว ผมและคณะราว 14 คนมีโอกาสได้ไปเยี่ยมเยือนบ้านครูบุญชูเพื่อเด็กพิเศษ ที่จังหวัดชลบุรีครับ

ตามข้อมูลหน้า About ใน Facebook page บ้านหลังนี้มีเด็กในความดูแลทั้งสิ้น 125 คน

ออทิสติก 45 คน
สติปัญญา 55 คน
พิการทางสายตา 2
พิการทางการได้ยิน 2 คน
พิการซ้อน 2 คน
มีปัญหาทางการเรียนรู้ 15 คน
พิการร่างกาย 4 คน

ผมได้ถ่ายรูปไว้บ้าง แต่ไม่อยากเอามาลงเพราะยังไม่ได้ขออนุญาต

เลยขอเอาภาพจาก Page ของเขามาให้ดูเป็นตัวอย่างนะครับ ถ้าผิดมารยาทจะได้ผิดน้อยหน่อย

(ถ้าคลิ้กไปที่ภาพก็จะลิงค์ไปที่ page ของเขาเลย)

เด็กเหล่านี้จะมี “ภาพจำ” ที่ชัดเจนมาก เรามองแค่แว้บเดียวก็รู้แล้วว่าเขามีอะไรไม่ปกติ

พวกเราคุยกับน้องเขา แต่หลายคนพูดออกมาแล้วเราฟังไม่ค่อยรู้เรื่อง

เราเข้าไปเล่นกับเด็กๆ บ้าง แต่ก็ไม่กล้าแตะต้องตัวเด็กมากนัก

เพื่อนร่วมทริปส่วนใหญ่ของผมเป็นผู้หญิง ผมเห็นหลายคนน้ำตาซึม

ตัวผมเองก็รู้เลยว่าไม่ค่อยกล้าสบตาเด็กเท่าไหร่ เหมือนรู้สึกผิดอยู่ลึกๆ หรืออาจจะกลัวที่จะมองภาพที่ไม่สวยงาม

แล้วผมก็นึกถึงคำพูดของหลายๆ คนว่า ไปบ้านเด็กพิการซ้ำซ้อนแล้ว จะหดหู่ไปทั้งวัน

ผมเองเคยไปเยี่ยมบ้านเด็กตาบอดพิการซ้ำซ้อนที่รามอินทรามาแล้วครั้งหนึ่ง และรู้สึกหดหู่เอามากๆ จริงๆ

แล้วก็อดสงสัยไม่ได้ว่าครูบุญชู รวมทั้งอาสาสมัครที่ต้องมาดูแลเด็กกลุ่มนี้อยู่ทุกวัน เขาทำ (ทน) ได้ยังไง

—–

ก็เลยกลับมาที่คำถามเบสิคที่ว่า ทำไมเราถึงรู้สึกหดหู่เวลาอยู่กับคนกลุ่มนี้?

คำตอบที่ได้ก็คือ

– เราสงสารเขาที่เกิดมาเป็นอย่างนี้
– เราเห็นแล้วว่าอนาคตของเด็กเหล่านี้คงจะไปไหนได้ไม่ไกล
– แม้จะไม่อยากยอมรับ แต่ใจลึกๆ ของเราก็รู้สึกว่า “เขาเป็นคนละพวกกับเรา” และนั่นคือสาเหตุที่แท้จริงที่เราไม่ลงไปคลุกคลีกับเขามากนัก อย่าว่าแต่กอดเลย แม้แต่จับตัวเรายังไม่อยากทำ เพราะเรายังรู้สึกรังเกียจพวกเขา แม้จะเป็นการรังเกียจแบบเบาบางก็ตาม

ฟังดูไม่หล่อเลย แต่มันเป็นเรื่องจริง

—–

ตอนที่ครูบุญชูคว้าไมค์เพื่อเล่าถึงที่มาของบ้านหลังนี้ และเด็กกลุ่มนี้ให้ฟังนั้น น่าแปลกที่ผมไม่รู้สึกเลยสักนิดว่าคุณครูสงสารเด็กพวกนี้

ผมไม่คิดว่าคุณครูเขาใช้คำว่า “สงสาร” หรือ “หดหู่” ซักครั้งเดียวด้วยซ้ำไป

เขาแค่มองว่า ถ้าเขาไม่ทำ เด็กกลุ่มนี้ก็จะลำบาก เขาก็เลยตัดสินใจรับเด็กเหล่านี้มาเลี้ยง

นี่คือครูบุญชูครับ (ผมสีดอกเลา)

ถ้าไม่ใช่สงสาร มันจะเป็นเพราะอะไร?

ผมก็เลยคิดเอาเองว่า การที่ครูบุญชูอุทิศตนให้กับเด็กกลุ่มนี้ได้ทั้งวันทั้งคืน เพราะครูบุญชูมี “เมตตา” นั่นเอง

แต่ก่อนผมเคยคิดว่า เมตตา กับ สงสาร มันก็คือๆ กันนี่แหละ

แต่เหตุการณ์ในวันนั้นทำให้ผมต้องกลับมาวิเคราะห์ว่า คำสองคำนี้แตกต่างอย่างไร

คุณล่ะ คิดว่าสงสารกับเมตตาต่างกันยังไง?

—–

สำหรับผม ความสงสารนั้นเป็นพลังงานลบ มันจึงทำให้เรารู้สึกเศร้า และหดหู่ทุกครั้งที่เราสงสารใคร

และถ้ามองให้ละเอียดลงไปอีก ก็จะพบว่าความสงสารนั้นมีโทสะกิเลสเจือปนอยู่ นั่นคือเหตุผลที่เรารู้สึกโกรธนิดๆ แทนเด็กที่ต้องมาเผชิญโชคชะตาแบบนี้

และจิตที่เป็นอกุศลย่อมไม่เหมาะกับการทำงาน

นั่นคือเหตุผลที่ผมไม่กล้าสบตา และไม่สามารถอยู่กับเด็กเหล่านี้นานๆ ได้

—–

ขณะที่ความเมตตาเป็นพลังงานบวกครับ

และคนที่มีเมตตา จะไม่มีอารมณ์เศร้าเจือปนอยู่เลย

เพราะใจเป็นกุศล ใจจึงพร้อมที่จะทำงาน

นอกจากนั้น ความลึกซึ้งของคนที่มีเมตตาก็คือ เขามองว่าคนที่เขาแสดงความเมตตาด้วยนั้นเป็น “พวกเดียวกัน”

ขณะที่เวลาเราสงสารใครนั้น เราจะรู้สึกว่าเขาเป็นคนอื่น หรือเป็นกลุ่มอื่น และเราคงไม่มีทาง (และไม่อยาก) เป็นแบบเขา

ความเมตตาจะทำให้เราเดินเข้าหา

ความสงสารจะทำให้เราเบือนหน้าหนี

คราวหน้า ถ้าได้ไปเยี่ยมบ้านครูบุญชูอีก

ผมจะพยายามเลิกสงสาร และหัดมีเมตตาดูบ้าง

เผื่อว่าจะทำตัวให้เป็นประโยชน์ได้มากกว่าคราวที่แล้วครับ