“เหนื่อยมั้ยคุณ? ใช้ชีวิตให้มันง่ายๆ บ้างก็ได้นะ คุณเหมือนเล่นละครอยู่ตลอดเวลาเลยอ่ะ พยายามทำตัวเจ้าชู้ เฟรนด์ลี่ แต่จริงๆ คุณมีกำแพงสูงสุดๆ ไปเลย ลองใช้ชีวิตให้มันง่ายๆ จริงๆ แบบไม่เหนื่อยมั่งเหอะคุณ”

-มาตาลดาพูดกับไตรฉัตร EP17 นาทีที่ 32

สัปดาห์ที่ผ่านมา เชื่อว่าหลายคนคงอิ่มอกอิ่มใจกับ “มาตาลดา” ที่จบบริบูรณ์ไปเรียบร้อย

ใครที่ยังไม่เคยดู สามารถตามไปดูในเน็ตฟลิกซ์นะครับ ผมว่าเป็นละครที่ดูแล้วใจฟูที่สุด และมีบทสนทนาที่เป็นธรรมชาติที่สุดเรื่องหนึ่งที่ผมเคยดูมาเลย

นางเอกมาตาลดาหรือ “มาตา” (นำแสดงโดยเต้ย จรินทร์พร ซึ่งถ้าไม่ใช่เต้ยก็นึกไม่ออกเหมือนกันว่าจะมีใครเหมาะกับบทมาตาลดามากกว่านี้มั้ย) มีพ่อแม่เป็น LGBT คบกับ “เป็นหนึ่ง” (นำแสดงโดยเจมส์จิ) หมอศัลยกรรมหัวใจที่หัวใจด้านชา

เป็นหนึ่งมีลูกพี่ลูกน้องชื่อไตรฉัตร ที่แม้จะหน้าตาดีแต่ก็เรียนไม่เก่งและถูกแม่เอาไปเปรียบเทียบกับเป็นหนึ่งอยู่ตลอดเวลา กลายเป็นปมในใจที่ไตรฉัตรอยากเอาชนะเป็นหนึ่งได้บ้าง เช่นการจีบสาวที่เป็นหนึ่งชอบอยู่

ไตรฉัตรจึงแวะเวียนมาหามาตาลดาอยู่บ่อยๆ แต่มาตาลดาไม่เล่นด้วย และมักจะเตือนสติไตรฉัตรด้วยบทสนทนาอย่างข้างต้น

เวลาเราเห็นใครบางคนสดใสจนล้นเกิน อาจเป็นไปได้ว่าเขาพยายามใช้ความสดใสนั้นกลบฝังความเศร้าลึกๆ ในใจเขาอยู่

เมื่อสิ่งที่แสดงออกไม่ได้สอดคล้องกับสิ่งที่อยู่ภายใน จะเรียกว่า “การแสดง” ก็คงจะไม่ผิดนัก

ผมเชื่อว่าพวกเราส่วนใหญ่ต้องเคยผ่านการแสดงมาแล้วทั้งนั้น อยู่บ้านเป็นแบบนึง อยู่ที่โรงเรียนเป็นอีกแบบหนึ่ง อยู่กับเพื่อนกลุ่มนี้เป็นแบบนึง อยู่กับเพื่อนอีกกลุ่มก็เป็นอีกแบบหนึ่ง

อาจจะด้วยพลังงานของแต่ละกรุ๊ปที่ไม่เหมือนกัน เราก็เลยต้องมี coping mechanism ที่แตกต่างกันไป แม้มันจะช่วยให้เราเอาตัวรอดไปได้ แต่หากต้องแสดง หรือต้อง “เก๊ก” ไปนานๆ มันก็สร้างความเหน็ดเหนื่อยได้ประมาณหนึ่งเลยเหมือนกัน

เราติดวิธีการ “ปรับตัว” แบบนี้มาตั้งแต่เด็ก โดยเราอาจลืมคิดไปว่าพอเราโตเป็นผู้ใหญ่ เราอาจไม่จำเป็นต้องทำอย่างนี้อีกต่อไป เราสามารถเป็นตัวของตัวเองได้โดยไม่ต้องกลัวว่าจะโดนกีดกันกลายเป็นคนนอก

เมื่อชีวิตเดินทางมาถึงจุดหนึ่ง เราจำเป็นที่จะต้อง “พักรบกับตัวเอง” ยอมรับและซื่อสัตย์ในความเป็นเรา ข้างในเป็นอย่างไรก็ให้ข้างนอกมันออกมาอย่างนั้น มันอาจทำให้เรามีเพื่อนน้อยลงก็จริง แต่มันก็ช่วยคัดกรองคนที่จะเข้ามาในชีวิตเราเช่นกัน

ปริมาณไม่สำคัญเท่าคุณภาพ เราไม่จำเป็นต้องแสดงละครเพื่อให้ได้รับการยอมรับ เพราะการยอมรับแบบนั้นสุดท้ายมันก็ไม่ยั่งยืนอยู่ดี

เหมือนที่มาตาลดาว่าไว้

ใช้ชีวิตให้มันง่ายๆ บ้างก็ได้นะ

ท่านเขมานันทะเคยเล่าไว้ในหนังสือดวงตาแห่งชีวิตว่า ที่วัดสวนโมกข์มีลำไยอยู่ต้นหนึ่งซึ่งไม่เคยออกลูกมาเลยนับสิบปี

วันหนึ่ง พระท่านกวาดขยะและเผาขยะ บังเอิญไฟลามไปจนสุมโคนของต้นลำไย

ปรากฎว่าปีนั้นต้นลำไยออกลูกอย่างรวดเร็ว คงเป็นเพราะด้วยสัญชาตญาณแห่งการมุ่งจะสืบต่อสายพันธุ์เอาไว้ให้เผล็ดผล

---

หนังสือเล่มหนึ่งที่เคยโด่งดังมากเมื่อ 8 ปีที่แล้ว มีชื่อว่า ยิ่งหิวยิ่งสุขภาพดี ของนายแพทย์โยะชิโนะริ นะงุโมะ

ผู้เขียนบอกว่า การปล่อยตัวเองให้ท้องหิว จะทำให้ growth hormone หลั่ง ทำให้เรามีสุขภาพที่แข็งแรงและมีหน้าตาอ่อนกว่าวัย

ช่วงนี้มีคนหันมาทำ IF หรือ Intermittent Fasting กันมากขึ้น หลายคนบอกว่าทำแล้วมีสมาธิกับการทำงานมากกว่าเดิม คิดอะไรได้ชัดเจน

---

Neil Pasricha ผู้เขียนหนังสือ The Happiness Equation เคยเขียนไว้ว่า สองปีที่อันตรายที่สุดในชีวิตมนุษย์ คือปีที่เกิด กับปีที่เกษียณ

ปีที่เกิดนี่เข้าใจได้ไม่ยาก เพราะทารกเป็นสิ่งเปราะบาง ต้องการการดูแลประคบประหงม

แต่ปีที่เกษียณก็อันตรายเช่นกัน เพราะหากเกษียณแล้วปล่อยเนื้อปล่อยตัว ไม่มีเป้าหมาย ไม่มีเหตุผลของการตื่นขึ้นมาในตอนเช้า ก็มีโอกาสที่จะกลายเป็น depression หรือโรคอื่นๆ ได้

แม้เทคโนโลยีจะสร้างสิ่งอำนวยความสะดวกมากมายให้มนุษย์ แต่สุดท้ายแล้วพวกเราอาจ “ถูกสาป” ไม่ให้สบายจนเกินไป เพราะมันจะทำให้เราอ่อนแอและไร้ชีวิตชีวา

เราอาจเป็นเหมือนต้นลำไย ที่จำเป็นต้องมีไฟมาสุมโคนบ้างเป็นครั้งคราวครับ

ในปี 2000 นักจิตวิทยาชื่อ Thomas Gilovich และคณะได้ทำการทดลองให้นักศึกษาใส่เสื้อยืดที่มีรูปนักร้องเชยๆ อย่าง Barry Manilow ไปเข้าคลาสเรียน จากนั้นทีมงานก็ให้นักศึกษาประเมินว่ามีเพื่อนในห้องเห็นเขาใส่เสื้อยืดตัวนี้กี่คน ผลก็คือนักศึกษาส่วนใหญ่ประเมินตัวเลขสูงเกินจริง

ในอีกการทดลองหนึ่ง นักวิจัยให้นักศึกษาเลือกเสื้อยืดที่มีรูปคนเท่ๆ (สำหรับยุคนั้น) เช่น Bob Marley, Martin Luther King หรือ Jerry Seinfeld และผลก็ออกมาเหมือนเดิม คือนักศึกษาประเมินจำนวนเพื่อนที่สังเกตเห็นว่าเขาใส่เสื้อยืดสุดคูลมากเกินความเป็นจริง

นักวิจัยเรียกปรากฎการณ์นี้ว่า Spotlight Effect – เราจะ overestimate ความสนอกสนใจที่คนอื่นมีต่อเราเสมอ ไม่ว่าจะเชิงบวกหรือเชิงลบ

---

Morgan Housel ผู้เขียนหนังสือ The Psychology of Money มักจะพูดอยู่เสอมว่า

“No one is impressed with your possessions as much as you are. Nobody is thinking about you as much as you are. They are only thinking about themselves.”

ไม่มีใครประทับใจกับทรัพย์สมบัติของเราเท่าตัวเราเอง ไม่มีใครคิดถึงเราเท่าตัวเราเอง เพราะแต่ละคนก็เอาแต่คิดถึงตัวเองทั้งนั้น

มันทำให้ผมนึกถึง “กฎ 20-40-60”

ตอนอายุ 20 คุณกังวลว่าคนอื่นคิดกับคุณยังไง

ตอนอายุ 40 คุณไม่แคร์ว่าคนอื่นคิดกับคุณยังไง

ตอนอายุ 60 คุณเพิ่งเข้าใจว่าไม่มีใครคิดถึงคุณตั้งแต่แรกแล้ว

คนอื่นคิดถึงเราน้อยกว่าที่เราคิดครับ

---

ขอบคุณเนื้อหา Spotlight Effect จากหนังสือ The Human Mind: A Brief Tour of Everything We Know by Paul Bloom

ชีวิตที่ดีคือชีวิตที่เราสามารถรับมือทุกความลำบากที่เราต้องเผชิญ

“A happy life consists not in the absence, but in the mastery of hardships.”
-Helen Keller

ผมเคยเจอภาพหนึ่งที่ติดตาติดใจพอสมควร

เป็นภาพของหมาป่าสองตัว

หมาป่าตัวแรกเป็นหมาป่าวัยเด็ก นอนจมกองเลือดอยู่กับพื้น ที่กลางหลังมีธนูปักอยู่หนึ่งดอก

หมาป่าตัวที่สองเป็นหมาป่าวัยหนุ่มกำลังยืนมองหมาป่าตัวแรก กลางหลังของหมาป่าวัยหนุ่มมีธนูปักอยู่สิบเจ็ดดอก

หมาป่าตัวแรกคือ “The old me” – ตัวเราคนเดิม

หมาป่าตัวที่สองคือ “Me now” ตัวเราวันนี้

พร้อมคำโปรยที่ว่า “Life does not get easier. You just get stronger.”

เราไม่ควรหวังให้ชีวิตมันง่ายขึ้น เราควรหวังให้ตัวเราแข็งแกร่งขึ้น เพราะนั่นคือทางที่ปลอดภัยที่สุดที่จะอยู่ได้และอยู่ดีในโลกที่ไม่แน่นอน

แล้วเราจะแข็งแกร่งขึ้นได้อย่างไร?

Jocko Willink อดีตหัวหน้าหน่วยซีลให้คำแนะนำแบบกำปั้นทุบดินว่า

“If you want to be tougher, be tougher.”

ถ้าอยากเข้มแข็งกว่านี้ ก็จงเข้มแข็งกว่านี้

ความเข้มแข็งทางจิตใจนี่ก็แปลก มันไม่ต้องอาศัยต้นทุนอะไรมากไปกว่าสิ่งที่อยู่ข้างในตัวเราอยู่แล้ว

เราคงไม่สามารถรับธนูสิบเจ็ดดอกได้ในชั่วข้ามคืน แต่เราสามารถค่อยๆ เพิ่มธนูจากหนึ่ง เป็นสอง เป็นสามดอกได้

เมื่อเราเจอธนูปักที่กลางหลัง แทนที่จะล้มลงไปนอนกองอยู่กับพื้นเหมือนที่เคยทำ ลองพยายามหยัดยืนโดยไม่ฟูมฟาย แล้วเราอาจได้ค้นพบว่าเราแข็งแกร่งว่าที่เราคิด

ชีวิตที่ดีไม่ใช่ชีวิตที่ไม่มีความลำบาก

ชีวิตที่ดีคือชีวิตที่เราสามารถรับมือทุกความลำบากที่เราต้องเผชิญครับ

เป็นเรื่องปกติของคนที่ยังฝึกตนมาไม่ดี เมื่อมีอะไรมาสะกิดแค่นิดหน่อยก็เพียงพอให้เราขุ่นเคืองได้ทั้งวัน

น้ำที่ถูกกวนให้ขุ่นปล่อยไว้ไม่นานก็ตกตะกอน แต่ใจที่ถูกกวนให้ขุ่นเราไม่ยอมปล่อยมันไว้เฉยๆ ต้องเข้าไปกวนใหม่ซ้ำๆ เหมือนคนชอบทำร้ายตัวเอง

เหตุการณ์ร้ายๆ กินเวลาเพียงไม่กี่วินาที ไม่มีความจำเป็นที่จะปล่อยให้มันกัดกินเวลาที่เหลือของวันนี้

“We all have bad moments, bad minutes, bad hours, but we don’t have to have bad days.”
-Julie Gurner

ถ้าเรามีสติพอ เราจะไม่ปล่อยให้ bad moments ทำให้ทั้งวันกลายเป็น bad day ครับ