นิทานหูตึง

วันนี้วันศุกร์ มาฟังนิทานกันนะครับ

มุลล่า นัสรูดิน ได้พบกับคุณหมอประจำตระกูลโดยบังเอิญ

“เป็นอย่างไรบ้างล่ะมุลล่า คุณกับครอบครัวสบายดีใช่มั้ย?”

“ผมสบายดีครับหมอ แต่ผมเป็นห่วงภรรยานิดหน่อย เวลาผมพูดอะไรดูเหมือนเธอจะไม่ค่อยได้ยิน มีวิธีรักษามั้ยครับ?”

“คนเราพอแก่ตัวลงแล้วก็อย่างนี้แหละ คุณพาเขามาหาหมอได้นะ แต่ก่อนอื่นคุณลองทดสอบง่ายๆ ดูก่อน เย็นนี้พอกลับถึงบ้าน ให้ยืนที่รั้วแล้วตะโกนคุยกับเธอดู ถ้าเธอยังไม่ได้ยิน ลองเข้าไปยืนตรงหน้าประตูแล้วคุยกับเธอดู และถ้าเธอยังไม่ได้ยินก็กระเถิบเข้าไปเรื่อยๆ จนกว่าเธอจะได้ยิน จะได้ประเมินได้ว่าอาการหนักแค่ไหน”

เมื่อนัสรูดินกลับถึงบ้าน เขาจึงยืนที่รั้วบ้านแล้วตะโกนว่า

“ที่รัก! ผมกลับมาแล้ว มื้อเย็นนี้กินอะไรจ๊ะ?”

เมื่อไม่ได้ยินคำตอบ เขาจึงเดินไปที่ประตู

“ที่รัก! ผมกลับมาแล้ว มื้อเย็นนี้กินอะไรจ๊ะ?”

เมื่อยังไม่ได้ยินคำตอบอีก จึงเดินเข้าไปในครัวแล้วตะโกนถามอีกครั้ง

ภรรยาที่กำลังง่วนอยู่หน้าเตาหันกลับมาด้วยสีหน้าหงุดหงิดเต็มทน

“ก็ตอบไปสองทีแล้วไงว่าแกงจืดกับปลาทอด!”

ทำไมรวยแล้วถึงยังหยุดไม่ได้

สมมติว่ามีชายสามคนมีอาชีพทำมาค้าขายเหมือนกัน

นาย A เดือนแรกได้กำไร 200,000 บาท เดือนถัดมาขาดทุน 40,000 บาท

นาย B เดือนแรกได้กำไร 150,000 บาท เดือนถัดมาเท่าทุน

นาย C เดือนแรกได้กำไร 70,000 บาท เดือนถัดมาได้กำไรอีก 70,000 บาท

คุณคิดว่าใครมีความสุขมากที่สุด?

คำตอบน่าจะเป็นนาย C แม้จะมีกำไรรวมน้อยที่สุด

ส่วนนาย A แม้จะได้กำไรรวม 160,000 บาท แต่ก็อาจจะเป็นคนที่มีความสุขน้อยที่สุดเพราะเพิ่งขาดทุนมาหมาดๆ

สมองคนเรานั้นถนัดกับการคิดแบบสัมพัทธ์ (relative) มากกว่าสัมบูรณ์ (absolute)

เราไม่เคยมานั่งหักลบกลบหนี้หรอกว่าตั้งแต่เราเรียนจบมาเรา “กำไร” มาแล้วเท่าไหร่ อารมณ์ความรู้สึกของเรานั้นขึ้นอยู่กับสิ่งที่เกิดขึ้นในวันนี้ สัปดาห์นี้ หรือเดือนนี้เป็นหลัก

ความรู้สึก “ชนะ” จึงไม่ได้เกิดจาก “กำไรสะสม” มากเท่ากับ “ผลลัพธ์ครั้งล่าสุด”

ดังนั้น แม้ว่าบางคนจะร่ำรวยและมี net worth สูงอยู่แล้ว มันก็ไม่ได้มีความหมายเท่ากับว่าเขาสามารถ “ชนะ” ได้อีกในครั้งถัดไปรึเปล่า (ส่วน “ชนะ” นั้นจะนิยามอย่างไรก็ได้ ซึ่งไม่จำเป็นต้องเป็นเรื่องตัวเงินเสมอไป)

เมื่อเข้าใจว่าสมองคนเราทำงานแบบสัมพัทธ์เป็นหลัก เราก็สามารถนำความรู้นี้มาใช้ให้เกิดประโยชน์

เพราะความสุขไม่ได้ไหลมาเทมามาในวันที่เราเก็บเงินได้ถึง 1 ล้านบาท แต่มันค่อยๆ รวยระรินในเวลาที่เราได้ทำอะไรบางอย่างเพื่อสร้างความก้าวหน้าให้กับตัวเองในวันนี้

ไม่มีความจำเป็นต้องรอถึงวันที่ฝันเป็นจริง

แค่รู้ตัวว่ากำลังเดินเข้าใกล้มันขึ้นอีกนิดก็ฟินได้แล้ว

สำหรับคนที่ชอบตัดพ้อว่าทำไมเรื่องนี้ต้องเกิดกับเรา

  1. ถามตัวเองก่อนว่า นี่เราอยากรู้จริงๆ หรือแค่อยากบ่นเฉยๆ
  2. ถ้าอยากรู้จริงๆ ก็ลองทบทวนให้ดี เกินกว่าครึ่งของสิ่งร้ายๆ นั้นเรามักมีส่วนร่วมด้วยเสมอ
  3. หาให้เจอว่าเราทำอะไรลงไปจึงไปเพิ่มโอกาสให้เรื่องร้ายๆ นี้เกิดกับเรา
  4. เพื่อที่ว่าในอนาคตเราจะได้ไม่ทำสิ่งนั้น และลดความเสี่ยงที่ประวัติศาสตร์จะซ้ำรอย
  5. แต่สำหรับคนที่อยากจะบ่นเฉยๆ ให้ระลึกไว้ด้วยว่าเรากำลังมี victim mindset อยู่
  6. victim mindset คือการมองตัวเองเป็นผู้ถูกกระทำ เป็นเรื่องของฟ้ากลั่นแกล้งกัน เป็นเรื่องที่มันไม่แฟร์
  7. เพราะเราจะอดคิดไม่ได้ว่า คนเลวกว่าเรามีตั้งเยอะ ทำไมถึงอยู่สุขสบายดี
  8. ถ้าปล่อยให้ความรู้สึกว่า “ทำไมเราถึงโดนอยู่คนเดียว” กัดกินใจไปเรื่อยๆ เราจะกลายเป็นคนที่แบกความคับแค้นไว้ในใจ ไม่ต่างอะไรกับการดื่มยาพิษแล้วหวังให้อีกฝ่ายตายไปเสีย
  9. แต่ความเป็นจริงแล้วชีวิตก็มีความ random ของมันอยู่ ไม่ว่าเราจะนับถือศาสนาใดก็ตาม
  10. ถ้ายอมรับได้ว่า “มันเป็นเช่นนั้นเอง” ตั้งสติ และมี mindset ที่เหมาะสม เราก็น่าจะเข้มแข็งและมีเรี่ยวแรงมากพอที่จะผ่านช่วงเวลาที่ยากลำบากนี้ไปได้อย่างสง่างามครับ

ขอบคุณประกายความคิดจากหนังสือ Beyond Order by Jordan Peterson

อันตรายของ Peer Pressure

สำหรับคนที่อายุเกิน 30 ปี น่าจะพอจำได้ว่าแต่ก่อนเวลาเรานั่งรถยนต์ เราไม่ต้องคาดเข็มขัดนิรภัย เพราะกฎหมาย “เพิ่ง” จะบังคับให้คนคาดเข็มขัดในปี 2538 และตอนนั้นก็บังคับแค่เพียงคนขับและคนที่นั่งแถวหน้าเท่านั้น กว่าจะบังคับให้คนแถวหลังคาดด้วยก็ปี 2560

ผมเองเคยไปเรียนชั้นมัธยมปลายที่นิวซีแลนด์ ซึ่งบังคับให้ทุกคนคาดเข็มขัดอย่างเคร่งครัด ดังนั้นเวลากลับมาเมืองไทยและเห็นเพื่อนๆ และคนรอบตัวนั่งรถโดยไม่คาดเข็มขัดก็เลยไม่ค่อยชินเท่าไหร่

แต่ถึงกระนั้นผมเองก็ไม่กล้าคาดเข็มขัดเช่นกันเพราะมันดูโอเว่อร์ไปหน่อย


ผมเคยได้ยินว่ามีบริษัทหนึ่งที่หัวหน้าใหญ่บ้างานมาก ทำงานค่ำมืดดึกดื่นตลอด และคาดหวังให้คนอื่นทำงานดึกเหมือนพี่เขาเหมือนกัน บริษัทนี้คนก็เลยทำงานค่ำกันหมด และเวลาทุ่มกว่าๆ พี่คนนี้ยังลุกขึ้นมามองไปรอบๆ และถ่ายรูปเก็บเอาไว้ด้วยว่าใครยังอยู่และใครกลับบ้านไปแล้ว


ช่วงครึ่งหลังของปีที่แล้ว (2563) ประเทศไทยเป็นหนึ่งในประเทศที่ควบคุมโรคโควิด-19 ได้ดีที่สุด ผู้ติดเชื้อในประเทศแทบไม่มี แต่คนไทยก็ยังใส่หน้ากากในที่สาธารณะโดยเฉพาะบนขนส่งมวลชนและในห้างสรรพสินค้า แต่พอเข้าออฟฟิศทุกคนก็ถอดหน้ากากกันเกือบหมด แม้กระทั่งเวลาเข้าห้องประชุมที่ต้องคุยกันเยอะๆ ก็แทบไม่มีใครใส่หน้ากาก และถึงจะเข้าช่วงต้นปีที่คนติดเชื้อเริ่มกลับมาเป็นหลักร้อย เราก็ยังไม่ใส่หน้ากากในออฟฟิศอยู่ดี


ใครที่เคยอ่านหนังสือ Sapiens จะทราบว่า “เผ่า” ที่เราอยู่ด้วยนั้นมีความสำคัญแค่ไหน เพราะมนุษย์เป็นสิ่งมีชีวิตที่อ่อนแอมาก ถ้าอยู่ตัวคนเดียวเราก็ไม่ต่างอะไรกับลิงตัวหนึ่ง เราจึงจำเป็นต้อง “เข้าเมืองตาหลิ่วต้องหลิ่วตาตาม” ต้องทำตัวให้สอดคล้องไปกับคนอื่นๆ ในเผ่า เพราะถ้าทำตัวติสท์แตกหรือเอาแต่ใจจนถูกขับออกจากเผ่า เปอร์เซ็นต์ที่จะเอาชีวิตรอดนั้นแทบเป็นศูนย์


นี่จึงเป็นเหตุผลที่ทำไม peer pressure ถึงมีน้ำหนักกับชีวิตของเรามากมายนัก

เราจะคาดหรือไม่คาดเข็มขัด ไม่ใช่เพราะกฎหมายบังคับ แต่เราจะดูว่าคนอื่นๆ ในรถคาดเข็มขัดรึเปล่า

เราจะกลับบ้านช้าหรือเร็ว ไม่ใช่เพราะว่างานเยอะหรือน้อย แต่เราจะดูว่าถ้ากลับบ้านก่อนเราจะกลายเป็นตัวประหลาดรึเปล่า

เราจะใส่หน้ากากในออฟฟิศหรือไม่ไม่ได้ขึ้นอยู่กับจำนวนผู้ติดเชื้อมากเท่ากับว่าหัวหน้าและเพื่อนร่วมงานของเราใส่หน้ากากรึเปล่า

ดังนั้นแม้เราจะรู้ดีอยู่แก่ใจว่าอะไรควรทำ แต่เราก็ไม่ได้ทำเพราะโดน peer pressure นี้ห้ามเอาไว้

สัญชาติญาณที่วิวัฒนาการมาหลายแสนปีมันมันฝังแน่นจน overwrite ความคิดที่เป็นเหตุเป็นผลไปเสียหมด

ดังนั้น ให้ระวัง peer pressure ให้ดีๆ

เพราะถ้าปล่อยให้มันนำทางเราไปผิดๆ บางครั้งอาจอันตรายถึงชีวิตได้เลยนะครับ

คาถา Productive

เมื่อ 11 ปีที่แล้ว มีใครคนหนึ่งทวีตไว้ว่า

Productivity in 11 words: One thing at a time. Most important thing first. Start now.

ทำทีละอย่าง ทำสิ่งสำคัญที่สุดก่อน เริ่มเดี๋ยวนี้

ส่วนคาถา unproductive ก็น่าจะตรงข้าม

ประวิงเวลา ทำแต่เรื่องไม่สำคัญ ทำหลายๆ อย่างพร้อมกัน

วันนี้วันจันทร์ สิ่งที่เราทำวันนี้จะส่งผลไปตลอดทั้งสัปดาห์

จะใช้คาถาไหนก็เลือกให้ดีๆ นะครับ