เมื่อวานวันศุกร์ มาฟังนิทานกันนะครับ

ปาโบล ปีกัสโซ ศิลปินชื่อก้องโลกกำลังนั่งวาดภาพอยู่ในสวนสาธารณะในกรุงปารีส

คุณนายคนหนึ่งเดินผ่านมาเห็น จึงปรี่เข้ามา

“คุณปีกัสโซ่จริงๆ ด้วย! ดิฉันติดตามผลงานของคุณมานานแล้ว คุณพอจะกรุณาวาดรูปให้ฉันซักรูปได้มั้ยคะ?”

ปีกัสโซ่ตอบตกลง มองหน้าคุณนายครู่หนึ่ง ก่อนจะสเก็ตช์รูปใบหน้าของเธอออกมาภายในเวลาไม่กี่อึดใจ

“เยี่ยมยอดสุดๆ” คุณนายอุทาน “คุณดึงจุดเด่นบนหน้าฉันขึ้นมาได้ครบถ้วนเลย ขอบคุณจริงๆ ค่ะ คุณคิดค่ารูปเท่าไหร่คะ?”

“5000 ฟรังก์ครับคุณผู้หญิง”

คุณนายตกใจ

“มาเก็บเงินฉันขนาดนี้ได้ไง คุณใช้เวลาวาดแค่หนึ่งนาทีเอง”

“คุณผู้หญิงครับ ผมใช้เวลาทั้งชีวิตเพื่อจะวาดรูปนี้ได้ในหนึ่งนาทีครับ”

—–

ขอบคุณนิทานจาก 1099.com: How to Charge

คือความสำเร็จกับข้อแก้ตัว

You can have results or excuses. Not both
-Arnold Schwarzenegger

ตอนนี้ผมอยู่ที่เชียงใหม่ครับ

มาทำหน้าที่เป็น Trainer ให้กับโครงการ Northern Innovative Startup Thailand สองวัน

ใครที่เคยเป็นเทรนเนอร์น่าจะพอนึกภาพออกว่ามันต้องใช้พลังงานเยอะพอสมควร เพราะเราต้องขับเคลื่อนคนอีกหลายสิบคนตลอด 6 ชั่วโมงทั้งเช้าบ่าย

สอนเสร็จ ผมไปหา “อาเข้ม” ที่อยู่เชียงใหม่มาสี่สิบกว่าปี ไปนั่งฟังเขาเล่าถึงที่มาที่ไปของ ทวารบาล บ้านเทวาลัย ที่อาเข้มปลุกปั้นมา 15 ปี ก่อนที่จะพาไปกินร้านโอ้กะจู๋ อยู่กันจนถึงร้านปิด

กว่าจะกลับถึงห้องก็ 4 ทุ่มแล้ว รู้ตัวว่ายังไม่ได้เขียนบล็อกแต่ก็คิดไม่ออกว่าจะเขียนอะไร จึงนอนอ้อยอิ่งไถเฟซบุ๊คอยู่เกือบชั่วโมง (สี่ทุ่มคือช่วงที่ willpower อยู่ในขีดต่ำสุดแล้ว จึงมีความเสี่ยงสูงที่จะผลาญเวลาไปกับมือถือ)

แต่เมื่อถึงจุดที่ตัดใจวางมือถือลงได้ ก็เดินไปเปิดกระเป๋าและหยิบโน๊ตบุ๊คขึ้นมาเปิดเครื่องด้วยหัวสมองอันว่างเปล่า

แล้วประโยคนี้จะผ่านเข้ามาในหัว เป็นคำพูดที่ผมเจอบนโปสเตอร์ขนาดใหญ่หน้าฟิตเนสในมาเลเซียเมื่อเดือนที่แล้ว

You can have results or excuses. Not both

จะเอาผลลัพธ์ก็ได้ จะเอาข้อแก้ตัวก็ได้ แต่จะเอาทั้งสองอย่างไม่ได้

มนุษย์เป็นสิ่งมีชีวิตชนิดเดียวที่แก้ตัวเป็น เราจึงเป็นสิ่งมีชีวิตชนิดเดียวที่หลอกตัวเอง

เมื่อหลอกตัวเองได้สนิทใจ ก็เลยไม่ได้ลงมือทำ

เมื่อไม่ได้ลงมือทำ มันก็เลยไม่เกิดผล

เมื่อไม่เกิดผล ความสำเร็จจึงต้องรอคอยเราต่อไป

ข้อแก้ตัวกับความสำเร็จจึงเป็นปรปักษ์กัน

ถ้าคิดอีกมุม เราก็จะได้สูตรความสำเร็จที่เรียบง่ายที่สุดในโลก

แค่อย่ามีข้อแก้ตัวเท่านั้นเอง

---

หนังสือ Thank God It’s Monday ขอบคุณโลกนี้ที่มีงานประจำ พิมพ์ครั้งที่ 3 แล้วนะครับ! หาซื้อได้ที่ซีเอ็ด นายอินทร์ B2S ศูนย์หนังสือจุฬา คิโนะคุนิยะ เอเชียบุ๊คส์ และร้านหนังสือทั่วไปครับ

หนังสือ In Search of Excellence ของ Tom Peters พูดถึงเทคนิคการบริหารอย่างหนึ่งที่เรียบง่ายแต่มีประโยชน์มาก

เทคนิคนั้นมีชื่อว่า MBWA – Management by Wandering Around หรือการบริหารคนด้วยการเดินไปเดินมา

ข้อดีของ MBWA มีหลายมิิติ

หนึ่งคือมันทำให้คุณได้คุยกับคนแบบเห็นหน้ามากขึ้น ซึ่งมีประสิทธิภาพมากกว่าคุยผ่านจออยู่แล้ว

สองคือคุณมีโอกาสได้เจอคนใหม่ๆ ได้คุยกับคนที่ไม่เคยรู้จักมาก่อน

สามคือคุณได้เห็นว่าในสนามจริงเขาทำงานกันยังไง บรรยากาศในทีมเป็นอย่างไร ใครขยัน ใครที่ดูก็รู้ว่าไม่ค่อยทำงานเท่าไหร่

สี่คือมันเอื้อให้เกิดความคิดหรือไอเดียใหม่ๆ เมื่อความคิดของคุณและของลูกทีมมาผสมกันแบบฉับพลันโดยไม่ตั้งใจ (spontaneous)

ห้าคือมันแสดงว่าคุณใส่ใจความเป็นอยู่ของลูกน้อง

หกคือคุณได้เดินยืดเส้นยืดสาย

เจ็ด แปด เก้า ถ้าคิดจะเขียนผมคงเขียนไปได้เรื่อยๆ

เอาเป็นว่า หัวหน้าคนไหนที่ชอบขดตัวอยู่หลังจอคอม ลองใช้ MBWA ดูนะครับ ชีวิตการทำงานของคุณน่าจะสนุกและมีประสิทธิภาพมากขึ้นไม่มากก็น้อย

ส่วนคนที่ยังไม่ได้เป็นหัวหน้า ไม่ได้เป็นผู้บริหาร ก็มีสิทธิ์ใช้ MBWA ได้เหมือนกัน เพราะข้อดีที่กล่าวมาไม่ได้จำกัดอยู่แค่ผู้บริหารซักหน่อย

อย่างน้อยที่สุดก็คิดซะว่าเราได้ซ้อมไว้ก่อน เวลาขึ้นเป็นผู้บริหารจะได้ใช้เทคนิคนี้ได้คล่องครับ

เวลาจะทำให้เรามีทางเลือก

และถ้าเราเลือกดีๆ เราก็จะมีอิสระ

“Mindfulness gives you time. Time gives you choices. Choices, skillfully made, lead to freedom.”
-Henepola Gunaratana

สติทำให้เรามีเวลาอย่างไร

“เวลา” ในที่นี้ น่าจะหมายถึง “ช่องว่าง” ระหว่าง “สิ่งเร้าจากภายนอก” กับ “การตอบสนองของเรา”

สำหรับคนที่ไม่มีสติ เมื่อโดนอะไรกระทบ ก็จะตอบสนองแทบจะทันที

ยกตัวอย่างเช่น เวลามีใครมาพูดจาไม่เข้าหู เราก็จะโกรธและโต้ตอบกลับทันที

เป็นการโต้ตอบกลับตามความเคยชินที่ว่า เมื่อมีคนพูดจาไม่ดี เราก็ต้องเอาคืน

เมื่อไม่มีสติ จึงไม่มีเวลาหยุดคิด เมื่อไม่มีเวลาหยุดคิด ก็เลยตอบสนองตามความเคยชิน ซึ่งก็เท่ากับไม่มีทางเลือก

เมื่อไม่มีทางเลือก จึงไม่มีอิสรภาพ เราจะไม่ต่างอะไรกับหุ่นยนต์ที่โดนโปรแกรมเอาไว้แล้วว่า เมื่อใส่ input อย่างนี้ ก็จะตอบสนองแบบนี้เสมอ

ในทางกลับกัน คนที่มีสติจะมีเวลาหยุดคิด แม้จะสั้นเพียงนิดเดียวก็มากพอที่จะเลือกได้ว่าจะตอบสนองเดิมหรือจะเลือกทางใหม่ที่ฉลาดกว่านั้น ซึ่งหมายความว่าเราจะตกเป็นทาสของความเคยชินหรือทาสทางอารมณ์ของคนอื่นอยู่เรื่อยไปครับ

เริ่มด้วยการย้ายหินก้อนเล็กๆ ก่อน

ถ้าอยากวิ่งมาราธอน เริ่มด้วยการวิ่ง 1 กิโลให้ได้ก่อน

ถ้าอยากเขียนหนังสือ เริ่มด้วยการเขียนบทความซักบทให้ได้ก่อน

ถ้าอยากมีเงินล้าน ลองเก็บเงินหมื่นให้ได้ก่อน

จากนั้นก็ใส่ความเสมอต้นเสมอปลายลงไป

และให้คณิตศาสตร์และเวลาได้ทำหน้าที่ของมัน

The man who moves a mountain begins by carrying away small stones.
-Confucius

ไม่ว่าเป้าหมายจะยิ่งใหญ่แค่ไหน เราเริ่มต้นจากหน่วยที่เล็กที่สุดได้เสมอครับ