เราอยากเชื่อว่าเราเป็นข้อยกเว้น

เราเลยบอกกับตัวเองว่า สิ่งที่เกิดขึ้นกับคนอื่นมันจะไม่เกิดขึ้นกับเราหรอก

ถึงกินเหล้าก็ยังขับรถกลับบ้านไหว

ถึงสูบบุหรี่ก็จะไม่เป็นมะเร็งปอด

ถึงจะไม่วางแผนการเงิน เราก็จะมีกินมีใช้ไปเรื่อยๆ

ถึงจะกินแต่ของที่ไม่มีประโยชน์ สุขภาพก็จะยังแข็งแรงดี

ถึงจะไม่วอร์มอัพก่อนเล่นกีฬา เราก็จะไม่บาดเจ็บ

ถึงจะนอนไม่พอ แค่ดื่มกาแฟก็ยังทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ถึงจะไม่คาดเข็มขัดก็ไม่เป็นไร เพราะรถที่เราขับนั้นจะไม่ชน

แม้จะไม่ได้บอกใคร แต่ความคิดเหล่านี้ก็อยู่ในใจ

ความคิดว่าเราเป็นคนพิเศษ ความคิดว่าเราไม่ได้ average เหมือนคนอื่นๆ

เราพิเศษจริงหรือไม่ ผมคงไม่อาจตัดสินได้ บอกได้เพียงว่า

หนึ่ง หลายคนน่าจะคิดว่าตัวเองเป็นคนพิเศษ แต่เรื่องร้ายๆ ก็ยังเกิดกับเขาได้อยู่ดี

และสอง เราจะหลอกใครก็ได้ และคนที่เราหลอกได้ง่ายที่สุดคือตัวเราเองครับ

—–

Photo by Vivek Doshi on Unsplash

นี่คือคำสอนของหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชโช

ความทุกข์นั้นเกิดขึ้นได้สองทาง คือทางกายกับทางใจ

ความทุกข์ทางกายนั้นเลี่ยงไม่ได้ แต่วันๆ เรามีความทุกข์ทางกายไม่มากนักหรอก อาจจะปวดเมื่อย หิวข้าว ต้องเข้าห้องน้ำ

ความทุกข์ก้อนใหญ่ที่เราต้องแบกรับมักจะเป็นความทุกข์ทางใจที่เราสร้างขึ้นเองเสียมากกว่า

ความทุกข์ทางใจจะเกิดขึ้นก็ต่อเมื่อเราตกอยู่ในห้วงความคิด ทำร้ายตัวเองด้วยการคิดวกวนตอกย้ำและซ้ำเติม

สมมติเรากำลังทุกข์ใจอย่างหนักเพราะถูกแฟนทิ้ง เฝ้าแต่ถามตัวเองว่าเราไม่ดีตรงไหน ทำไมเขาต้องทำกับเราอย่างนี้ ช่วงเวลาดีๆ คงไม่กลับมาอีกแล้ว ฯลฯ

กำลังเดินหน้าเศร้าเข้าซอยดันเจอหมาวิ่งไล่กัด ความทุกข์ที่ถูกแฟนทิ้งนั้นอันตรธานไปในทันที ต้องรอให้วิ่งหนีหมาเสร็จแล้ว คิดเรื่องแฟนทิ้งขึ้นได้ใหม่ ถึงจะกลับมาทุกข์ใจได้อีกรอบ

เราจึงไม่ได้ทุกข์เพราะถูกแฟนทิ้ง เราทุกข์เพราะความคิดว่าเราถูกแฟนทิ้งต่างหาก

เรามีความทุกข์เฉพาะตอนที่เราคิดเท่านั้น

หลุดออกจากความคิดได้เมื่อไหร่ กลับมารู้เนื้อรู้ตัวได้เมื่อไหร่ ความทุกข์ทางใจก็จะหายไปได้เมื่อนั้นครับ

ผมเชื่อว่าสิ่งต่างๆ ในชีวิตเราสามารถจำแนกได้เป็นสองประเภท

ประเภทแรกคือสิ่งที่สะสมได้ เช่นชื่อเสียง เงินทอง ผลงาน เพื่อน บุญ

คุณลักษณะของสิ่งที่สะสมได้ คือมันไม่มีเพดาน

ชื่อเสียงไม่มีเพดาน เราจะมีคนติดตามหมื่นคน แสนคน ล้านคน หรือสิบล้านคนก็ยังได้

เงินทองก็ไม่มีเพดาน เราจะมีเงินหมื่นบาท ล้านบาท พันล้านบาทก็ยังได้

บุญก็ไม่มีเพดาน จะสะสมบุญเพื่อเกิดสวรรค์ชั้นไหนก็ได้

ประเภทที่สองคือสิ่งที่สะสมไม่ได้ เช่นอาหารที่ใส่เข้าไปในท้อง อากาศที่หายใจเข้าปอด สุขภาพ เวลา การนอนหลับ

คุณสมบัติของสิ่งที่สะสมไม่ได้ คือมันมีเพดาน

ต่อให้ตัวใหญ่แค่ไหน ก็กินข้าวได้ไม่เกิน 1 หม้อ

ต่อให้เป็นนักกีฬาที่ฟิตขนาดไหน ก็กลั้นหายใจได้ไม่เกิน 3 นาที

ต่อให้เป็นคน productive แค่ไหน ก็มีเวลาวันละแค่ 24 ชั่วโมง

ถ้าพูดภาษาสตาร์ทอัป เราสามารถ 10x สิ่งทีเราสะสมได้ แต่เราไม่สามารถ 10x สิ่งที่เราสะสมไม่ได้

สิ่งที่สะสมได้ เราสามารถที่จะทำให้มันสุดๆ หรือจะไม่ทำมันเลยก็ได้ ถ้าเราใช้เวลา 10 ปีในการทำมาหากินจนมีเงินเก็บ 100 ล้านบาท เราสามารถใช้ชีวิตอีก 10 ปีถัดไปโดยไม่ต้องหาเงินอีกเลยก็ได้

หรือถ้าเราเขียนนิยายดังๆ ได้หนึ่งเรื่อง หรือมีเพลงฮิตซักสองสามเพลง เราก็อาจมีเงินมีทองใช้โดยไม่ต้องสร้างผลงานอะไรเพิ่มอีกแล้วในชีวิตนี้

ขณะที่สิ่งที่สะสมไม่ได้นั้น เราไม่สามารถทำเยอะๆ เพียงช่วงหนึ่ง เพื่อที่จะหยุดทำมันโดยสิ้นเชิงในภายหลังได้

เราไม่สามารถนอนหลับติดต่อกัน 24 ชั่วโมง เพื่อจะตื่นขึ้นมาทำงานติดต่อกัน 72 ชั่วโมงได้

เราไม่สามารถหายใจเก็บเอาไว้ในปอด เพื่อที่จะได้ไม่ต้องหายใจในอีก 1 ชั่วโมงถัดไปได้

เราไม่สามารถกินข้าว 100 จาน เพื่อจะได้ไม่ต้องกินข้าวอีก 1 เดือนได้

ตัวอย่างที่ยกมานั้นสุดโต่ง แต่ความเป็นจริงก็คือเรามักจะปฏิบัติต่อสิ่งที่สะสมไม่ได้ ราวกับมันเป็นสิ่งที่สะสมได้

เราทำงานไม่หลับไม่นอนวันจันทร์ถึงศุกร์ แล้วค่อยมานอนหลับชดเชยวันหยุดสุดสัปดาห์

เรากินแต่ของที่ไม่มีประโยชน์ตลอดปี แล้วบอกตัวเองว่าปีหน้าจะเริ่มกินคลีน

เราทำงานจนไม่มีเวลาให้ครอบครัว แล้วเราก็บอกกับตัวเองว่าวันหนึ่งที่เรามีเงินมากกว่านี้ มีทางเลือกมากกว่านี้ เราจะเริ่มให้เวลากับเขามากขึ้น

แต่การนอนหลับ สุขภาพ และเวลาของคนเรามันชดเชยกันไม่ได้ หรือถึงชดเชยได้ก็ไม่เหมือนเดิมเพราะความเสียหายได้เกิดขึ้นเรียบร้อยแล้ว

ของที่สะสมไม่ได้นั้นมีเพดาน ไม่อาจสะสม ไม่อาจปล่อยปละละเลย และหลายครั้งก็ไม่มีโอกาสกลับไปแก้ตัว

เราจึงต้องทำมันอย่างสม่ำเสมอและใช้ประโยชน์จากมันให้คุ้มค่าที่สุดในทุกๆ วันครับ